Orijinal Adı: The Book Of Daniel
Çevirmen: Seçkin SELVİ
Yapı Kredi Yayınları
Eylül 2014, 1. Baskı
Orijinal İlk Basım: 1971
380 Sayfa
AFD:
"Daniel'in Kitabı" gerçek bir olayın romanlaştırılmış halidir. 1953 yılında Amerika'da casusluk suçlamasıyla idam edilen "Rosenberg" çiftinin idamı konu edilmiştir. Kitabımızda idam edilen çift "Isacson" çiftidir. Bize olayları anlatan ise bu çiftin erkek çocukları Daniel.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Soğuk Savaş dönemi, Amerika'da hükûmet karşıtı görüşe sahip olan herkesin, hükumetçe; "komünist ve vatan haini" olarak adlandırıldığı bir dönem. Bize çok da yabancı olmayan bir dönem. Hükûmet yanlısı olmayan, hükûmete karşı ayaklananlar ve haklarını savunan işçiler hapse atılıyor, büyük bir yıldırma ve tüm karşıt görüşleri susturma politikası izleniyor. Bu dönemde komünist parti üyesi olan "Rosenbergler" Atom Bombası'nın sırlarını Rusya'ya vermekle suçlanır ve hapse atılırlar. Ortada bir suçlama vardır fakat kanıt yok denecek kadar azdır. Senatör McCarthy ve Hakim Kaufmann'ın olağanüstü çabalarıyla "Rosenberg" çifti idama mahkum edilir. Kitap aslında burada başlıyor. İdama mahkûm olan çiftin büyük çocuğu, kitaptaki adıyla Daniel'in gözünden bu süreç ve sonrası anlatılıyor. Tabii İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika'nın izlediği politika ve soğuk savaş dönemi de yazarın gözünden eleştirel bir bakışla bize aktarılıyor.
Kitabı beğendim fakat bazı bölümlerde, özellikle Amerika ve Rusya'nın Soğuk Savaş döneminde izlediği siyasetin anlatıldığı bölümleri ve bu bölümlerde bahsedilen isimleri anlayabilmek adına başka kaynaklardan araştırma yapmam gerekti. Bu araştırmaları yaparken okuma hızım çok düşse de, yaşandığı yıllarda tüm dünya tarafından protesto edilen "Rosenbergler Olayı"nı, bu kitap sayesinde öğrenmiş oldum.
Melih Cevdet Anday'ın, Rosenberg çiftine ithafen yazdığı şiiri ve Rosenbergler'in evlatlarına bıraktıkları son mektuba da yazımın sonunda yer vermek isterim. Eğer kitabı okumayı düşünürseniz, şiir ve mektubu kitaptan sonra okumanızı öneririm.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Soğuk Savaş dönemi, Amerika'da hükûmet karşıtı görüşe sahip olan herkesin, hükumetçe; "komünist ve vatan haini" olarak adlandırıldığı bir dönem. Bize çok da yabancı olmayan bir dönem. Hükûmet yanlısı olmayan, hükûmete karşı ayaklananlar ve haklarını savunan işçiler hapse atılıyor, büyük bir yıldırma ve tüm karşıt görüşleri susturma politikası izleniyor. Bu dönemde komünist parti üyesi olan "Rosenbergler" Atom Bombası'nın sırlarını Rusya'ya vermekle suçlanır ve hapse atılırlar. Ortada bir suçlama vardır fakat kanıt yok denecek kadar azdır. Senatör McCarthy ve Hakim Kaufmann'ın olağanüstü çabalarıyla "Rosenberg" çifti idama mahkum edilir. Kitap aslında burada başlıyor. İdama mahkûm olan çiftin büyük çocuğu, kitaptaki adıyla Daniel'in gözünden bu süreç ve sonrası anlatılıyor. Tabii İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika'nın izlediği politika ve soğuk savaş dönemi de yazarın gözünden eleştirel bir bakışla bize aktarılıyor.
Kitabı beğendim fakat bazı bölümlerde, özellikle Amerika ve Rusya'nın Soğuk Savaş döneminde izlediği siyasetin anlatıldığı bölümleri ve bu bölümlerde bahsedilen isimleri anlayabilmek adına başka kaynaklardan araştırma yapmam gerekti. Bu araştırmaları yaparken okuma hızım çok düşse de, yaşandığı yıllarda tüm dünya tarafından protesto edilen "Rosenbergler Olayı"nı, bu kitap sayesinde öğrenmiş oldum.
Melih Cevdet Anday'ın, Rosenberg çiftine ithafen yazdığı şiiri ve Rosenbergler'in evlatlarına bıraktıkları son mektuba da yazımın sonunda yer vermek isterim. Eğer kitabı okumayı düşünürseniz, şiir ve mektubu kitaptan sonra okumanızı öneririm.
ANI
Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma
Neredeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz da vardı
Geceniz geliyor aklıma
Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma
Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken bu dalgınlık bundan
Tel örgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma
Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur, sade
Davranışınız geliyor aklıma
Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma.
Melih Cevdet ANDAY
“Sevgili çocuklarım,
Bu sabah, sanki tekrar birlikte olabilecekmişiz sandım. Ama bunun olmayacağını bildiğim halde, size ancak öğrendiklerimi aktarabilmeyi istedim. Ne yazık ki ancak birkaç kelime yazabilirim. Gerisini size yaşamınız öğretmeli. Bana öğrettiği gibi.
Başlangıçta sizin için acılı olacak, ama üzülen yalnızca siz olmayacaksınız. Sonunda siz de yaşamın yaşamaya değer olduğu inancına varmak zorundasınız. Şimdi önüne geçilmez biçimde yaklaşan ölüm karşısında bile bunu bilmenin cellatları yeneceğinden kesinlikle emin oluşumuz size bir avuntu olsun.
….
Yaşamımızın sizle birlikte sonuna kadar yürütme sevinci ve mutluluğunun bize nasip olmasını dilerdik. Babanız size tüm yüreği ve tüm sevgisinin sevgili oğullarına ait olduğunu söylemek istiyor. Suçsuz olduğumuzu ve vicdanımıza aykırı hareket edemediğimizi hiçbir zaman unutmayın.
Sizi bağrımıza basıyor ve hararetle öpüyoruz.
Sevgiyle,
Baba ve Anne”
Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma
Neredeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz da vardı
Geceniz geliyor aklıma
Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma
Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken bu dalgınlık bundan
Tel örgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma
Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur, sade
Davranışınız geliyor aklıma
Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma.
Melih Cevdet ANDAY
“Sevgili çocuklarım,
Bu sabah, sanki tekrar birlikte olabilecekmişiz sandım. Ama bunun olmayacağını bildiğim halde, size ancak öğrendiklerimi aktarabilmeyi istedim. Ne yazık ki ancak birkaç kelime yazabilirim. Gerisini size yaşamınız öğretmeli. Bana öğrettiği gibi.
Başlangıçta sizin için acılı olacak, ama üzülen yalnızca siz olmayacaksınız. Sonunda siz de yaşamın yaşamaya değer olduğu inancına varmak zorundasınız. Şimdi önüne geçilmez biçimde yaklaşan ölüm karşısında bile bunu bilmenin cellatları yeneceğinden kesinlikle emin oluşumuz size bir avuntu olsun.
….
Yaşamımızın sizle birlikte sonuna kadar yürütme sevinci ve mutluluğunun bize nasip olmasını dilerdik. Babanız size tüm yüreği ve tüm sevgisinin sevgili oğullarına ait olduğunu söylemek istiyor. Suçsuz olduğumuzu ve vicdanımıza aykırı hareket edemediğimizi hiçbir zaman unutmayın.
Sizi bağrımıza basıyor ve hararetle öpüyoruz.
Sevgiyle,
Baba ve Anne”
